เผยผลสำรวจวัยรุ่นเทสดี เลือกวิธีคลายเครียดแบบไม่เสี่ยง

“ในช่วงชีวิตวัยรุ่น ผมเคยเอาชีวิตตัวเองไปอยู่ในความเสี่ยงทุกรูปแบบ แต่สิ่งที่เราจะขาดไม่ได้เลยคือ สติ ถ้าอยากประสบความสำเร็จ ต้องทำตัวเองให้แข็งแรง ต้องใช้ชีวิตแบบมีสติ ห้ามขาดสติ เพื่อนและสิ่งแวดล้อมถือเป็นเรื่องเล็กน้อยมาก ถ้าคุณมีสติ เรื่องปัจจัยเสี่ยง อบายมุข อยากให้ลองคิดดีๆ  มันไม่คุ้มที่จะเสี่ยง อยากฝากถึงเยาวชน คนรุ่นใหม่ Role Model ที่ดีที่สุดในชีวิตคือตัวคุณเอง ”

จากประสบการณ์ในช่วงวัยรุ่นของ ต่อ ธนภพ ลีรัตนขจร  นักแสดงชื่อดัง ในฐานะคนรุ่นใหม่ ร่วมแชร์ประสบการณ์จากความท้าทายในช่วงหนึ่งของชีวิตในกิจกรรม“Good Life Vibe Good” ชีวิตดี เทสดี มีทางเลือก #วัยรุ่นเทสดี เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนให้เกิดกิจกรรมสร้างสรรค์ สร้างภาพลักษณ์ที่ดี (เทสดี) ของเยาวชน ปลอดภัยจากปัจจัยเสี่ยง ที่จัดขึ้นโดยเครือข่ายเยาวชนลดปัจจัยเสี่ยง มูลนิธิเด็กเยาวชนและครอบครัว ร่วมกับ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)ที่หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร  เมื่อเร็วๆนี้ สะท้อนให้เห็นว่า ช่วงหนึ่งของชีวิตวัยรุ่นแต่ละคนจะต้องเผชิญกับปัจจัยเสี่ยงทางด้านต่างๆ ทั้งทางตรงและทางอ้อม แต่จะทำอย่างไรให้วัยร่นเหล่านี้ได้มีชีวิตที่ดี  เพื่อให้มีทางเลือกในอนาคตที่ดีได้

สสส.ชวนผู้ใหญ่ลดบทบาทสั่งการ เปิดพื้นที่ให้เยาวชนได้คิด

นายพิทยา จินาวัฒน์ รองประธานกรรมการบริหารแผนคณะที่ 1 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)  กล่าวว่า เนื่องในวันเยาวชนแห่งชาติ (20 ก.ย. ของทุกปี)  เป็นโอกาสดีที่เยาวชนจะได้สื่อสารส่งเสียง ต่อสถานการณ์ที่เกิดขึ้นกับเด็กและเยาวชน จากสถานการณ์สุขภาวะเยาวชนไทยอายุ 15-24 ปี จากผลสำรวจปี 2567 พบสัญญาณดีที่แนวโน้มการสูบบุหรี่ลดลงเหลือ 11.15% และการดื่มแอลกอฮอล์ลดลงเหลือ 24.8% อย่างไรก็ตาม ยังน่ากังวลในกลุ่มนักสูบหน้าใหม่ที่เริ่มสูบช่วงอายุ 15-19 ปี สูงถึง 68.9% รวมถึงปัญหาดื่มแล้วขับที่ก่ออุบัติเหตุทางถนนกว่า 33% และยังพบเยาวชนเล่นพนันออนไลน์สูงถึง 32.3% หรือราว 2.9 ล้านคน ขณะที่ปัญหาความรุนแรงในครอบครัวและทางเพศพุ่งสูงขึ้น 40% จากปีก่อน โดยมีแอลกอฮอล์และยาเสพติดเป็นปัจจัยกระตุ้นสำคัญ

“สำหรับกิจกรรม Good Life Vibe Good ชีวิตดี เทสดี มีทางเลือก ในวันนี้ จะช่วยให้เยาวชน คนรุ่นใหม่ ได้นำบทเรียนที่ได้รับจากการเจ็บปวดในชีวิต แปรเปลี่ยนเป็นพลัง สร้างแรงบันดาลใจและการเปลี่ยนแปลงเชิงบวก เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงให้เด็กและเยาวชนต่อไป” นายพิทยา  กล่าว

นายพิทยา กล่าวสรุปว่า การทำงานของ สสส. ที่มุ่งเน้นการสร้างเสริมสุขภาพและสุขภาวะที่ดีให้กับประชาชน โดยเฉพาะในกลุ่ม เด็กและเยาวชน ซึ่งกำลังเผชิญกับปัจจัยเสี่ยงสมัยใหม่ เช่น บุหรี่ไฟฟ้าและการพนัน ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างสังคมที่เข้าสู่ยุคผู้สูงวัย

ส่วนในเรื่องของการดำเนินงาน ทาง สสส.ได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการให้เยาวชนมีส่วนร่วมในการ ออกแบบกิจกรรม และกำหนดแนวทางการรณรงค์ด้วยตนเองแทนการถูกบังคับโดยผู้ใหญ่ เพื่อสร้างเป้าหมายชีวิตและภูมิคุ้มกันที่แข็งแกร่งในการหลีกเลี่ยงสิ่งเสพติด ส่วนสถาบันครอบครัวและสถานศึกษาจำเป็นต้องปรับบทบาทจากการออกคำสั่งเป็นการ รับฟังและแลกเปลี่ยน ประสบการณ์เพื่อลดช่องว่างระหว่างวัย การสนับสนุนพื้นที่สร้างสรรค์ที่หลากหลายจึงเป็นกลไกสำคัญในการดึงศักยภาพของคนรุ่นใหม่ออกมาใช้เพื่อการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืนในอนาคต

ผลสำรวจพบวัยรุ่นเทสดีมีวิธีคลายเครียดแบบไม่ต้องเสี่ยง

นางสาวศุภัทรา ภาแก้ว ผู้ประสานงานเครือข่ายเยาวชนลดปัจจัยเสี่ยง ภายใต้มูลนิธิเด็กเยาวชนและครอบครัว กล่าวว่า จากสำรวจความคิดเห็นเยาวชน 2,035 คน ในกรุงเทพฯ และปริมณฑล ในช่วงวันที่ 8-14 ก.ย. 2569 พบว่า เยาวชนส่วนใหญ่มีวิธีพักผ่อนคลายเครียดด้วยกิจกรรมใน 3 กลุ่ม คือ 1.เลือกเล่นเกม ดูซีรีส์ ฟังเพลง วาดรูป ทำอาหาร 2.เลือกที่จะออกไปเที่ยว เดินตลาดนัด นั่งคาเฟ่  3.เลือกที่จะพูดคุยระบายกับคนที่ไว้ใจ โดย 95.9% เห็นตรงกันว่า กิจกรรมสร้างสรรค์และสภาพแวดล้อมที่ดีช่วยเพิ่มความรู้สึกสนุกและอยากมีส่วนร่วม สำหรับคำว่า “Good Life” หรือชีวิตที่ดีในมุมมองของเยาวชน 42.9% คือการมีสุขภาพกายและจิตที่ดี ไม่เครียดสะสม และ 43.5% มองว่าคือการมีอิสระได้ทำในสิ่งที่รัก ทั้งนี้ เยาวชนยุคใหม่มองว่าการเป็น “คนเทสดี” ต้องประกอบด้วยการดูแลสุขภาพ รูปร่าง หน้าตา และสุขภาวะจิตใจ 58.7% มีสไตล์การแต่งกายหรือบุคลิกภาพที่เป็นตัวเอง 55.2% และการรู้จักปฏิเสธสิ่งที่ไม่ดี เลือกสิ่งที่ดีให้ชีวิต 54.8%

นางสาวศุภัทรา กล่าวต่อว่า ปัจจัยเสี่ยงใกล้ตัวที่มีอิทธิพลต่อเยาวชนมากที่สุด ได้แก่ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ 31.1% บุหรี่/บุหรี่ไฟฟ้า 27.5% ยาเสพติด 12.6% และการพนัน 8% โดยเหตุผลที่เริ่มยุ่งเกี่ยวมาจากความอยากเป็นที่ยอมรับของเพื่อน 31.1% และใช้ระบายความกดดัน 30% อย่างไรก็ตาม วิธีการปฏิเสธแบบวัยรุ่นเทสดีเมื่อถูกชวนเสพปัจจัยเสี่ยง กลุ่มตัวอย่างเลือกปฏิเสธตรงๆ ว่าไม่ชอบแต่ยังเป็นเพื่อนกันได้ 46.2% อ้างติดธุระหรือแพ้กลิ่น 19.1% และเบี่ยงเบนไปทำกิจกรรมอื่น 12.1% เช่น ชวนกินชาบู เล่นบอร์ดเกม หรือออกกำลังกาย นอกจากนี้ กลุ่มตัวอย่าง 86.2% เห็นด้วยว่าการไม่ยุ่งเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงทำให้ดูเทสดีมีสไตล์ โดยมีแรงจูงใจจากความรักและเป้าหมายอนาคตของตนเอง 40.8% และอีก 77.7% เห็นตรงกันว่าคนรุ่นใหม่ให้ความสำคัญกับการดื่มแอลกอฮอล์ลดลงตามเทรนด์โลก ทั้งนี้ อยากขอให้มีพื้นที่ทางเลือกสร้างสรรค์ที่บริหารจัดการได้เอง เช่น ลานกีฬา พื้นที่กิจกรรมกลางแจ้ง พื้นที่เพศทางเลือก ลานศิลปะ และพื้นที่คอนเสิร์ต เพื่อสนับสนุนไลฟ์สไตล์ที่ปลอดภัยและมีคุณภาพที่ตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์ของเยาวชน

ชีวิตดี….ชวนแม่เลิกบุหรี่ไฟฟ้า

นางสาววรินท์พร สุขลาภ  แกนนำเยาวชนลดปัจจัยเสี่ยง กล่าวว่า รู้สึกดีมากที่ได้เข้ามาร่วมทำงานกับเครือข่าย เพราะไม่ค่อยรู้เกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงว่าคืออะไรบ้าง แต่พอได้เข้าร่วมงานหลายๆ ครั้ง ทำให้มีการเปลี่ยนแปลง พัฒนาตัวเองมากขึ้น ได้ลองทำอะไรหลายอย่าง กล้าแสดงออกมากขึ้น และได้มีโอกาสไปร่วมบรรยายให้ความรู้เกี่ยวกับโทษภัยของปัจจัยเสี่ยง เหล้า ยาเสพติด บุหรี่ไฟฟ้า การพนัน

ย้อนกลับไปในอดีตตัวเองมีแม่ที่สูบบุหรี่ ซึ่งตอนนั้นตัวเองก็ไม่ได้คิดอะไร ด้วยความที่แม่สูบบุหรี่ไฟฟ้าอย่างงหนัก มีอาการเจ็บคอ ไอ ผมร่วง ภูมิตก ป่วยง่าย จึงอยากให้แม่เลิกสูบ อยากอยู่กับคนที่รักไปนานๆ ซึ่งตนได้เห็นเองแล้วว่าบุหรี่ไฟฟ้ามีผลกระทบต่อสุขภาพ และเสียเงินโดยไม่มีประโยชน์  โดยได้ชวนแม่เข้าร่วมทำกิจกรรมรณรงค์ลดปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ช่วยให้สูบลดลงจนเลิกสูบได้ในที่สุด สุขภาพดีขึ้น ภูมิไม่ตก ไม่ป่วยง่าย ความดันไม่สูงเกิน