SEATCA เชิดชูเกียรติ 2 บุคคลผู้สร้างตำนานอุทิศตนควบคุมยาสูบของโลก “ศ.นพ.ประกิต”-“ศ.พญ.จูดิท แมคคาย”
SEATCA เชิดชูเกียรติ 2 บุคคลผู้สร้างตำนานอุทิศตนควบคุมยาสูบของโลก “ศ.นพ.ประกิต”-“ศ.พญ.จูดิท แมคคาย” นำชื่อจัดตั้งเป็นรางวัลระดับนานาชาติ พร้อมแนะแนวทาง “ยาสูบ Endgame” “รมต.สิงคโปร์-จนท.ก.สาธารณสุข เวียดนาม สปป.ลาว” รับรางวัลเชิดชูเกียรติ มีนโยบายมุ่งมั่นไม่สนับสนุนบุหรี่ทุกชนิด ปกป้องสุขภาพประชาชนจากภัยยาสูบ
เมื่อวันที่ 10 ก.พ. 2569 ศ.นพ. ประกิต วาทีสาธกกิจ ประธานมูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ กล่าวว่า เมื่อเร็ว ๆ นี้ มูลนิธิเพื่อสังคมอาเซียนปลอดบุหรี่ (Southeast Asia Tobacco Control Alliance: SEATCA) ได้จัดพิธีเชิดชูเกียรติผู้นำด้านการควบคุมยาสูบในเอเชีย เพื่อเป็นเกียรติแก่ปูชนียบุคคลผู้สร้างตำนานด้านควบคุมยาสูบ ได้แก่ ศ.พญ.จูดิท แมคคาย และตน ในฐานะบุกเบิกและอุทิศตนขับเคลื่อนงานรณรงค์ไม่สูบบุหรี่มาหลายทศวรรษ จนสามารถวางรากฐานการควบคุมการบริโภคยาสูบและยกระดับมาตรฐานในการป้องกันการแทรกแซงจากอุตสาหกรรมยาสูบ ทั้งในระดับเอเชียและระดับโลก โดยจัดตั้งรางวัลเป็นรางวัลเกียรติยศชื่อ Judith Mackay Torchbearer Award และ Prakit Vathesatogkit Trailblazer Award ซึ่งรางวัลนี้มีความหมายมากสำหรับนักรณรงค์รุ่นใหม่ในภูมิภาคเพื่อเป็นแรงจูงใจให้ไม่ย่อท้อ หรืออาจจะต้องเพิ่มความพยายามเป็นสามเท่าในการทำงานต่อไป
“การจะมุ่งหน้าสู่ “จุดสิ้นสุดของยาสูบ” (Tobacco Endgame) ต้องสื่อสารให้คนเข้ามาร่วมต่อสู้มากขึ้น ซึ่งในช่วง 6-7 ปีที่ผ่านมา ได้สู้ในศึกใหญ่คือ การผลักดันให้รัฐสภาออกระเบียบ เพื่อป้องกันการแทรกแซงนโยบายสาธารณะจากกลุ่มธุรกิจยาสูบ เพราะที่ผ่านมามีคณะกรรมาธิการที่ยอมให้กลุ่มนอมินีของอุตสาหกรรมบุหรี่ เข้าร่วมจนนำไปสู่ข้อเสนอให้ยกเลิกการแบนบุหรี่ไฟฟ้า จึงต้องต่อสู้อย่างหนักเพื่อคงมาตรการแบนบุหรี่ไฟฟ้าและผลิตภัณฑ์ยาสูบแบบให้ความร้อนไว้ให้ได้ เนื่องจากไทยตกเป็นเป้าหมายหลักของธุรกิจยาสูบนานกว่า 10 ปี” ศ.นพ.ประกิต กล่าว
ศ.นพ.ประกิต กล่าวต่อว่า อุตสาหกรรมยาสูบได้พัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ ผู้นำในภูมิภาคจึงมีภารกิจสำคัญอย่างยิ่งที่จะต้องร่วมมือกัน และแบ่งปันแนวทางปฏิบัติที่ดีที่สุด เพื่อรับมือกับภัยบุหรี่อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งคุณออง ยี คัง (Mr. Ong Ye Kung) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขและรัฐมนตรีด้านนโยบายสังคม สิงคโปร์ ผู้ได้รับรางวัล เกียรติยศ Prakit Vathesatogkit Trailblazer Award ได้แสดงให้เห็นว่านโยบายที่เด็ดขาดและวิสัยทัศน์ที่กว้างไกล โดยเฉพาะการสั่งห้ามและผลักดันมาตรการกำกับดูแลผลิตภัณฑ์ยาสูบและนิโคตินรูปแบบใหม่ที่เข้มงวด สามารถปกป้องสุขภาพของประชาชนได้ไม่เพียงแต่ในระดับประเทศ แต่ยังรวมถึงทั่วทั้งภูมิภาคอาเซียน การดำเนินการที่กล้าหาญและการแบ่งปันประสบการณ์ของสิงคโปร์ ถือเป็นการช่วยเสริมสร้างความแข็งแกร่งให้กับการควบคุมการบริโภคยาสูบในวงกว้างเกินกว่าอาณาเขตของสิงคโปร์
ศ.พญ.จูดิท แมคคาย ผู้นำการควบคุมยาสูบระดับโลก กล่าวว่า แนวทาง Tobacco Endgame คือ 1.ทุกประเทศต้องบังคับใช้กฎหมายตามอนุสัญญาว่าด้วยการควบคุมยาสูบฯอย่างจริงจัง ซึ่งจะช่วยลดการสูบบุหรี่ลงได้ถึงครึ่งหนึ่ง 2.ต้องมีแนวคิดใหม่ๆ เช่น นโยบายคนรุ่นใหม่ไร้ควัน (Smoke-Free Generation) ที่กำหนดให้เด็กที่เกิดหลังปีที่ระบุจะไม่มีสิทธิ์ซื้อบุหรี่ได้ตลอดชีวิต หรือการรณรงค์ให้ธนาคารและกองทุนบำเหน็จบำนาญถอนการลงทุนจากอุตสาหกรรมยาสูบ ที่สำคัญที่สุดคือ การดึงเยาวชนเข้ามามีส่วนร่วมอย่างจริงจัง ทั้งนี้ อุตสาหกรรมยาสูบและนิโคตินไม่ใช่ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในงานสาธารณสุข แต่คือพาหะของโรค ซึ่ง พญ. ฟาน ที ไฮ คือ ตัวแทนของความหมายแห่งรางวัล มีความกล้าหาญเผชิญหน้ากับแรงกดดันจากอุตสาหกรรมยาสูบและความมุ่งมั่นที่แน่วแน่ที่ยืนหยัดต่อสู้อิทธิพลของอุตสาหกรรม
ด้าน พญ. ฟาน ที ไฮ กระทรวงสาธารณสุข เวียดนาม ผู้ได้รับรางวัล Judith Mackay Torchbearer Award กล่าวว่า รู้สึกเป็นเกียรติที่ได้รับรางวัลในครั้งนี้ ที่ผ่านมาเวียดนามต้องเผชิญกับการรุกรานจากบริษัทบุหรี่ข้ามชาติที่พยายามเข้ามามีอิทธิพลอย่างหนัก โดยพยายามโน้มน้าวให้รัฐบาลเวียดนามยอมรับและปล่อยให้ผลิตภัณฑ์ชนิดใหม่ เช่น ผลิตภัณฑ์ยาสูบแบบใช้ความร้อน (Heated Tobacco Products) เข้ามาวางจำหน่ายในเวียดนาม อย่างไรก็ตาม รัฐบาลและรัฐสภาเวียดนามได้ตัดสินใจออกมติแบนผลิตภัณฑ์ยาสูบรูปแบบใหม่ และผลิตภัณฑ์ยาสูบแบบใช้ความร้อนทุกชนิดไม่ให้เข้าสู่ตลาดเวียดนามอย่างเด็ดขาด สำหรับก้าวต่อไป เวียดนามอยู่ระหว่างการปรับปรุงกฎหมายควบคุมยาสูบให้ทันสมัยและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น มีเป้าหมายเพื่อป้องกันเด็กและเยาวชนไม่ตกเป็นเหยื่อยาสูบชนิดใหม่ ซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญในการสร้างสังคมที่ปลอดภัยจากยาสูบอย่างยั่งยืน
ทั้งนี้ ภายในงาน พญ.คัทนาภรณ์ พันดวงสี (Dr.Katthanaphone Phandouangsy) และพญ.มณีพรรณ วงโพสี (Dr.Maniphanh Vongphosy) จากสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป.ลาว) ได้รับรางวัล SEATCA Unsung Hero Award สำหรับการอุทิศตนทำงานเบื้องหลังเพื่อการควบคุมยาสูบในสปป.ลาว มาอย่างยาวนาน และเพื่อเน้นย้ำว่าชัยชนะในการควบคุมยาสูบไม่ได้เกิดจากผู้นำแถวหน้าเพียงไม่กี่คนเท่านั้น แต่เกิดจากความร่วมมือร่วมใจของทั้งนักรณรงค์ที่เป็นกระบอกเสียงและผู้ที่ทำงานอยู่เบื้องหลังแต่เด็ดเดี่ยว สนับสนุนกันจนเกิดความก้าวหน้าของนโยบาย
