สสส. สานพลัง มูลนิธิ MOA ไทย-ต.ท่าศาลา-กลุ่มโรงเรียนเพชรท่าวุ้ง MOU พัฒนากลไกจัดการอาหารด้วยเกษตรธรรมชาติ
ขับเคลื่อนระบบอาหารสุขภาวะ จ.ลพบุรี สสส. สานพลัง มูลนิธิ MOA ไทย-ต.ท่าศาลา-กลุ่มโรงเรียนเพชรท่าวุ้ง MOU พัฒนากลไกจัดการอาหารด้วยเกษตรธรรมชาติ สร้าง “พลเมืองอาหาร” มุ่งลดเหลื่อมล้ำโภชนาการ-เสริมความมั่นคงทางอาหารอย่างยั่งยืน ช่วยบรรเทาวิกฤต NCDs หลังพบคนไทยกว่า 27.4 ล้านคนมีภาวะอ้วน/น้ำหนักเกิน ผู้ป่วยเบาหวาน-ความดันเกือบ 20 ล้านคน
นางประภาศรี บุญวิเศษ กรรมการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ และประธานกรรมการบริหารแผน คณะที่ 5 สสส. กล่าวใน ว่า สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กลุ่มโรงเรียนเพชรท่าวุ้ง จ.ลพบุรี มูลนิธิ MOA ไทย ร่วมกับ เทศบาลตำบลท่าศาลา จ.ลพบุรีจัดเทศกาลแสดงผลผลิตเกษตรธรรมชาติ “ปลูกดีกินดีวิถีเกษตรธรรมชาติครั้งที่ 13” ที่ ศูนย์เครือข่ายปราชญ์ชาวบ้าน มูลนิธิเอ็มโอเอไทย (MOA) อ.เมือง จ.ลพบุรี พร้อมพิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาระบบอาหารสุขภาวะในพื้นที่จังหวัดลพบุรี ภายใต้โครงการ “ขยายและพัฒนากลไกการขับเคลื่อนพื้นที่ต้นแบบการจัดการระบบอาหารสุขภาวะด้วยวิธีเกษตรธรรมชาติ สู่การพัฒนาต้นแบบชุมชนอาหารสุขภาวะ”
นางประภาศรี กล่าวต่อว่า โรคไม่ติดต่อ (NCDs) กำลังเป็นปัญหาใหญ่ของไทย ข้อมูลจากรายงานสำรวจสุขภาพประชาชนไทย ด้วยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 7 พศ 2567-2568 พบคนไทย 27.4 ล้านคน มีภาวะน้ำหนักเกินหรืออ้วน และผู้ป่วยเบาหวานและความดันโลหิตสูงรวมเกือบ 20 ล้านคน สอดคล้องกับข้อมูลพบที่พบว่าการเจ็บป่วยด้วยโรค NCDs มีความเชื่อมโยงโดยตรงกับพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่มีน้ำตาล ไขมัน และโซเดียมสูง ขณะเดียวกัน การเข้าถึงอาหารที่มีคุณภาพและหลากหลายยังมีความแตกต่างกันตามรายได้และพื้นที่ สสส. จึงร่วมกับมูลนิธิเอ็มโอเอไทย ขยายและพัฒนากลไกการขับเคลื่อนพื้นที่ต้นแบบการจัดการระบบอาหารสุขภาวะด้วยวิธีเกษตรธรรมชาติ มีเป้าหมายสร้าง “พลเมืองอาหาร” และขยายพื้นที่ต้นแบบระบบอาหารที่ยั่งยืน
“โจทย์สำคัญไม่ใช่เพียงการมีอาหารเพียงพอ แต่คือการเข้าถึงอาหารที่ปลอดภัย มีคุณค่าทางโภชนาการ และเหมาะสมกับแต่ละช่วงวัย การพัฒนาระบบอาหารสุขภาวะในระดับจังหวัดจึงเป็นกลไกสำคัญช่วยลดความเหลื่อมล้ำด้านโภชนาการ และป้องกันโรค NCDs อย่างยั่งยืน พร้อมเสริมสร้างความมั่นคงทางอาหารและสุขภาวะของชุมชน โดยตลอดระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ปี 2562 –ปัจจุบัน ได้พัฒนาเครือข่ายเกษตรธรรมชาติ MOA เชื่อมโยงผลผลิตสู่ผู้บริโภค ครอบคลุมพื้นที่ 7 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดอุตรดิตถ์ จังหวัดลพบุรี จังหวัดกรุงเทพมหานคร จังหวัดเชียงราย จังหวัดสระแก้ว จังหวัดสุราษฎร์ธานี และ จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งได้ขยายผล และพัฒนาเกษตรกรเข้าสู่กระบวนการรับรองมาตรฐานเกษตรธรรมชาติอย่างต่อเนื่อง” นางประภาศรี กล่าว
นางสาวนิรมล ราศรี ผู้อำนวยการสำนักสร้างเสริมวิถีชีวิตสุขภาวะ สสส. กล่าวว่า แผนอาหารเพื่อสุขภาวะ สสส. มุ่งเพิ่มสัดส่วนประชาชนที่มีพฤติกรรมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะ และยกระดับความรอบรู้ด้านอาหาร พร้อมผลักดันให้เกิดการขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะด้านอาหารในระดับพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม การดำเนินงานของโครงการร่วมกับ มูลนิธิ MOA ไทย ในช่วงที่ผ่านมาได้พัฒนาแกนนำนักส่งเสริมสุขภาพ 25 คน ครอบคลุมพื้นที่เป้าหมาย 7 จังหวัด มีการอบรมเกษตรกร 180 คน และมีเกษตรกร 91 คนที่ปรับเปลี่ยนวิถีการผลิตเข้าสู่กระบวนการรับรองมาตรฐานเกษตรธรรมชาติ พร้อมทั้งเกิดโรงเรียนต้นแบบอาหารสุขภาวะ และชุมชนต้นแบบที่ขับเคลื่อนระบบอาหารตลอดห่วงโซ่ การลงนามความร่วมมือกับกลุ่มโรงเรียนเพชรท่าวุ้งในครั้งนี้ จึงเป็นก้าวสำคัญของ จ.ลพบุรี ในการสร้างสภาพแวดล้อมด้านอาหารที่เอื้อต่อสุขภาวะ และเชื่อมโยงเศรษฐกิจอาหารชุมชน ตั้งแต่การผลิต การจัดการเรียนรู้ในโรงเรียน ไปจนถึงการเข้าถึงของผู้บริโภค
“จ.ลพบุรีเดินหน้าขับเคลื่อนระบบอาหารสุขภาวะตลอดห่วงโซ่ ระดับท้องถิ่น ผลักดันข้อเสนอเชิงนโยบายต่อสาธารณสุขจังหวัดลพบุรี เพื่อให้หน่วยบริการในพื้นที่จัดทำแปลงต้นแบบเกษตรธรรมชาติและขยายสู่ประชาชน เพิ่มการเข้าถึงแหล่งอาหารสุขภาพ ได้บูรณาการเชิงปฏิบัติ โดยเกษตรกร ผู้ประกอบการเกษตรธรรมชาติ ร่วมกับโรงพยาบาลในพื้นที่ 3 แห่ง นำผลผลิตเกษตรอินทรีย์เข้าสู่สถานประกอบการ จุดจำหน่าย และสถานศึกษา ควบคู่การฝึกอบรมเกษตรกรรายใหม่ และเชื่อมโยงผลผลิตสู่ผู้บริโภคผ่านเครือข่ายแกนนำนักส่งเสริมสุขภาพ โดยมีโรงเรียนต้นแบบที่มีการจัดปัจจัยแวดล้อมด้านอาหาร เพื่อสุขภาวะที่สามารถนำบทเรียนไปขยายแนวคิดกับโรงเรียนอื่น เช่น โรงเรียนบ้านเขาหมูมัน อ.สระโบสถ์ จ.ลพบุรี พัฒนาหลักสูตรเกษตรธรรมชาติและแปลงผักในโรงเรียนเป็นแหล่งเรียนรู้การจัดการระบบอาหารสุขภาวะครบวงจร เปิดให้โรงเรียนและหน่วยงานต่างๆ เข้ามาศึกษาแลกเปลี่ยน เพื่อสร้างพลเมืองอาหาร ตั้งแต่วัยเด็กจนถึงผู้ใหญ่” นางสาวนิรมล กล่าว
นายสุชาญ ศีลอำนวย เลขานุการมูลนิธิ MOA ไทย และผู้รับผิดชอบโครงการฯ กล่าวว่า มูลนิธิ MOA ไทย ส่งเสริมเกษตรธรรมชาติอย่างต่อเนื่อง โดยจัดอบรมหลักสูตรเกษตรธรรมชาติ MOA และระบบรับรองมาตรฐานรวม 7 รุ่น ตั้งแต่ปี 2562-ปัจจุบัน มีผู้เข้าร่วม 333 คน และมีผู้ผ่านเกณฑ์รับวุฒิบัตร 89.2% ปัจจุบันมีเกษตรกรได้รับการรับรองมาตรฐานเกษตรธรรมชาติแล้ว 108 แปลง ครอบคลุมพื้นที่กว่า 533 ไร่ ในหลายจังหวัด รวมถึงจ.ลพบุรี ซึ่งการพัฒนาโรงเรียนต้นแบบอาหารสุขภาวะร่วมกับกลุ่มโรงเรียนเพชรท่าวุ้ง จะช่วยบูรณาการองค์ความรู้เกษตรธรรมชาติเข้าสู่กระบวนการเรียนการสอน สร้างความเข้าใจเรื่องโภชนาการ ความปลอดภัยอาหาร และเชื่อมโยงผู้ผลิตกับผู้บริโภคในระดับพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม ทั้งนี้ ความร่วมมือครั้งนี้ สะท้อนการบูรณาการเชิงนโยบายและการปฏิบัติในระดับพื้นที่ ที่มุ่งสร้างระบบอาหารสุขภาวะอย่างครบวงจร ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงอาหารที่ปลอดภัย มีคุณค่าทางโภชนาการ และนำไปสู่การเป็น “ชุมชนอาหารสุขภาวะ” อย่างยั่งยืน
